Archiwum Kategorii: Blog „Parus major”

Świece Chanukowe Maurycego Szymela

ZAPAL ŚWIECZKĘ CHANUKOWĄ

Patrz jak smutno jest za oknem, patrz jak biało,
Tak już mało nam radości pozostało,
Ty masz ręce dobre i kobiece,
Zapal, zapal chanukową świecę.

Widzisz, dawniej dziad mój z, krawiec z Toporowa,
Wiódł w ten wieczór mnie do okna i całował –
I zapalał żółtą ręką po kolei
Osiem świateł smutku i nadziei.

W nocy, gdy się dom pogrążył w śnie już,
Jawił się zdumionym oczom Machabeusz
I kapłani szukający wciąż oliwy…
Jak szczęśliwy byłem wtedy, jak szczęśliwy.

Teraz smutno jest za oknem, teraz biało…
Nic z tej ręki żółtej nie zostało –
Ty masz dłonie dobe i koniece,
Zapal, zapal chanukową świecę.

Może znów się przyśni oczom ciepły dom mój,
Może przyjdą sny dalekie i ogromne,
Może się ucieszy dziad mój z Toporowa,
Gdy zabłyśnie w oknie naszym świeczka chanukowa.

 

GENEALOGJA

Teć są imiona Synów Izraelskich którzy weszli do Egiptu…
Exod. I. 1.

Teć są imiona moich sióstr i braci,
Wylęgłych z ciemnych domów smutnego przedmieścia:
Abraham — szlifierz, który rękę stracił
I Dan, o którym zaginęły wieści.

Efraim uciekł w noc do Amsterdamu —
(Nas wszystkich gnają wiatry w świat szeroki)
Ruta została. Gospodarzy z mamą
I pisze listy do wuja z Milwauke.

Starej mej matce Chana jest na imię,
A Zew — dziadowi memu z Toporowa —
Dziad bywał u nas raz do roku w zimie
I zapalał na oknie świeczki chanukowe.

A ja — układacz wierszy.

Gdy z lip się pierwsze kwiaty posypały
I cieniem w słońcu chwiały się kasztany,
Ja — nocą wiersze gorzkie układałem,
W niemojej mowie zgubnie zakochany.

Dziś wiem, że smutek wieczny jest jak księżyc
I nieobjęty, jak nocny firmament —
Choć wierszem śmierci nieda się zwyciężyć,
Wiecznie kochamy, wiecznie umieramy.

/Maurycego Szymela, „Powrót do domu”/”Szkrzypce Przedmieścia”, Warszawa 1931/
Źródło: http://rcin.org.pl/Content/13502/WA248_22406_F-22-536_szymel-skrzypce-o.pdf


Maurycy Szymel (Mosze Schimel), pseud. „Jerzy Sorkin” (ur. 18 grudnia 1903 we Lwowie, zm. 1942 w obozie janowskim we Lwowie) – poeta i publicysta żydowski, piszący w języku jidysz i po polsku, związany z gazetą „Chwila” /Źródło: Wikipedia: https://pl.wikipedia.org/wiki/Maurycy_Szymel/

Zdjęcie nagłówka pochodzi z serwisu: http://foter.com/ff/photo/16090771761/94972d703b/ Stan na dzień: 2017-12-12. [Photo by slgckgc on Foter.com / CC BY]

Widmo światła Tory

„Wiara żydowska nie polega na wyrażaniu zgody na tezy teologiczne, lecz na pamięci o wydarzeniach. W judaizmie wiarę wyraża pamięć. Podkreślił to średniowieczny poeta i filozof Juda Halewi, zwracając uwagę, że Dekalog nie zaczyna się zdaniem: Musisz wierzyć w Boga. Nie zaczyna się od nakazu, aby wierzyć w Boga, gdyż to On stworzył świat. Dekalog zaczyna się od przypomnienia: ‘Ja jestem Pan, twój Bóg, który Cię wywiódł z ziemi egipskiej, z domu niewoli’ (Wj 20,2). Lud, który stanął pod górą Synaj, nie pamiętał stworzenia świata; nie było wtedy bowiem nikogo oprócz Boga”. /Byron L. Sherwin, Duchowe dziedzictwo Żydów polskich, Oficyna Wydawnicza Vocatio, Warszawa 1995, s. 104-105/ 

Szóste przykazanie rabiniczne

 6. Przykazanie błogosławienia każdej rzeczy.

Błogosławieństwa wypowiada się (między innymi) przed wszystkimi przyjemnościami (jak: jedzenie, picie, wąchanie miłego zapachu) oraz przed spełnieniem micwy [przykazania].

/Szewa Micwot Derabanan, Siedem Przykazań Rabinicznych w: Ewa Gordon,  Tarjag Micwot, 613 Przykazań Judaizmu oraz Siedem przykazań rabinicznych i Siedem przykazań dla potomków Noacha, Fundacja Laudera, Kraków 2000, s. 120, dostępne też w wydaniu Austerii, Kraków 2010/

 

Piąte przykazanie rabiniczne

5. Przykazanie odmawiania Hallelu.

Cały Hallel to Psalmy od 113 do 118; Pół-Hallel (Checi Hallel) nie zawiera Psalmów 115 i 116. Cały Hallel odmawia się w  Erec Jisrael przez 18 dni:
– przez 7 dni Sukot,
– Szemini Aceret,
– 8 dni Chanuki,
– Pesach,
– Szawuot;

w Diasporze przez 21 dni:
–7 dni Sukot,
– Szemini Aceret,
– 8 dni Chanuki,
– pierwszy i drugi dzień Pesach,
– Simchat Tora,
– Pierwszy i drugi dzień Szawuot. (W Diasporze święta trwają dwa dni).

Pół-Hallel odmawia się w Rosz Chodesz i pozostałe dni Pesach.

/Szewa Micwot Derabanan, Siedem Przykazań Rabinicznych w: Ewa Gordon,  Tarjag Micwot, 613 Przykazań Judaizmu oraz Siedem przykazań rabinicznych i Siedem przykazań dla potomków Noacha, Fundacja Laudera, Kraków 2000, s. 120, dostępne też w wydaniu Austerii, Kraków 2010/

Ubogi pomaga, bogacz płacze

„A gdy zamieszka u ciebie cudzoziemiec, w kraju waszym, nie uciskajcie go. Jak każdy z krajowców między wami będzie u was cudzoziemiec, zamieszkały przy was, i będziesz go miłował jak samego siebie; gdyż cudzoziemcami byliście na ziemi Micraim: Jam Wiekuisty, Bóg wasz!”. Tak w w przekładzie Izaaka Cylkowa brzmią wersety parszy Kedoszim z księgi Kapłańskiej (Leviticus 19:33-34). Znamienne, że to parsza, która jest centralną częścią Tory, a rozdział 19-ty mówi o miłości bliźniego (werset 18-ty zawiera drugie przykazanie miłości, znane wszystkim chrześcijanom).

Czwarte przykazanie rabiniczne

4. Przykazanie mycia rąk.
Rytualnie umywa się ręce aż do nadgarstka, czystą, nieużywaną wodą, laną z garnka. Między innymi po wstaniu rano i przed jedzeniem chleba.

/Szewa Micwot Derabanan, Siedem Przykazań Rabinicznych w: Ewa Gordon, Tarjag Micwot, 613 Przykazań Judaizmu oraz Siedem przykazań rabinicznych i Siedem przykazań dla potomków Noacha, Fundacja Laudera, Kraków 2000, s. 119, dostępne też w wydaniu Austerii, Kraków 2010/

.

Ateizm – religia współczesności

W radzieckim, zeświecczonym społeczeństwie następowały pewne zdarzenia, które powodowały, że ludzie wychowani w duchu wszechogarniającego ateizmu i walki z religią, przeżywali zmianę postaw życiowych. Mówił o tym generał Mirosław Hermaszewski, pierwszy Polak, który był w kosmosie. Słynne już jest jego stwierdzenie z wywiadu udzielonego w 2010 roku Nowej Trybunie Opolskiej: „Nie znam nikogo, kto był wierzący i wrócił stamtąd ateistą, ale znam takich, co polecieli w kosmos jako niewierzący, a wrócili z wiarą. Mam tu na myśli głównie kolegów ze Wschodu. Właściwie 95 procent radzieckich kosmonautów nawróciło się”.

Trzecie przykazanie rabiniczne

3. Przykazanie [zapalania] świateł chanukowych. Światła chanukowe zapala się przez osiem dni Chanuki w ciągu pół godziny po zmroku.

/Szewa Micwot Derabanan, Siedem Przykazań Rabinicznych w: Ewa Gordon, Tarjag Micwot, 613 Przykazań Judaizmu oraz Siedem przykazań rabinicznych i Siedem przykazań dla potomków Noacha, Fundacja Laudera, Kraków 2000, s. 119, dostępne też w wydaniu Austerii, Kraków 2010/

Jest to drugie, z rabinicznych przykazań dotyczące zapalania świec i trzecie upamiętniające cud. Pierwsze, jak pamiętamy, upamiętnia cud uratowania Izraela przed zgotowaną im zagładą, drugie, to upamiętnienie cudu podczas przymierza synajskiego, podczas którego Izrael usłyszał dwie wersje przykazań dekalogu w jednej wypowiedzi Boga.

Drugie przykazanie rabiniczne

2. Przykazanie [zapalania] świec szabatowych.

Świece szabatowe zapala się na 18 minut przed zachodem słońca”.

/Szewa Micwot Derabanan, Siedem Przykazań Rabinicznych w: Ewa Gordon, , Tarjag Micwot, 613 Przykazań Judaizmu oraz Siedem przykazań rabinicznych i Siedem przykazań dla potomków Noacha, Fundacja Laudera, Kraków 2000, s. 119, dostępne też w wydaniu Austerii, Kraków 2010/

Według miary czasu opisanej w pierwszym rozdziale Genesis, dzień rozpoczyna się wieczorem dnia poprzedniego. Brzmi to jak błąd logiczno-językowy, ale nie jest to pleonazm. Chodzi o to, że doba w Biblii zaczyna się o zachodzie słońca. Stąd taka biblijna doba obejmuje dany dzień, dla przykładu sobotę oraz część poprzedniego dnia, czyli piątkowy wieczór od zachodu słońca. Kończy się z kolei z chwilą pojawienia się trzech gwiazd w sobotni wieczór. Na ten moment należy się odpowiednio przygotować.

Pierwsze przykazanie rabiniczne

Niniejszy wpis stanowi kontynuację tematu z wpisu „Przykazania rabiniczne”, w którym zobowiązałem się omówić kolejno te przykazania. Zaczynam od pierwszego. Brzmi ono:

1. Przykazanie [dotyczące] Megilat Ester [księgi Estery].

Należy na święto Purim wysłuchać Megilat Ester dwa razy: na Maariw i na Szachrit”.

/Szewa Micwot Derabanan, Siedem Przykazań Rabinicznych w: Ewa Gordon, Tarjag Micwot, 613 Przykazań Judaizmu oraz Siedem przykazań rabinicznych i Siedem przykazań dla potomków Noacha, Fundacja Laudera, Kraków 2000, s. 119, dostępne też w wydaniu Austerii, Kraków 2010/ 

Apel do prezydenta elekta!

Panie Andrzeju, Panie doktorze nauk prawnych, Panie Prezydencie Rzeczypospolitej Polskiej! Zwracam się do Pana, mając nadzieję, że ktoś z Pana otoczenia przekaże Panu ten apel. Zwracam się z tym apelem w ten szczególny dzień, dzień pamięci o pomordowanych na Woli przez Niemców. Zwracam się z prośbą o przywrócenie pamięci tym, o których zapomniano, tym, których pamięć jest deptana – i to w dosłownym znaczeniu tego słowa.

Bóle porodowe Mesjasza

Obecne podręczniki do historii omijają lekkim łukiem część problematyki, która wiąże się z postacią Bohdana Chmielnickiego. Kurs podstawowy z historii dla młodzieży licealnej nie obejmuje w ogóle tego okresu, bo młodzi ludzie uczą się tych dziejów w gimnazjum. Podręcznik do gimnazjum Wydawnictwa Pedagogicznego OPERON (numer dopuszczenia 189/2/2010) informuje młodego człowieka, że „Kozacy byli ludem wywodzącym się z przybyszów z ziem Rzeczypospolitej i Rosji – ukrywających się przestępców, poszukiwaczy przygód i zbiegłych chłopów pańszczyźnianych” i nie wyjaśnia rodzącego się poczucia więzi ludzi zamieszkujących ukraińskie tereny, co dla kontrastu ukazuje autor powyższego obrazu z końca XIX wieku. Tak ogólnie rzecz ujmując, to niezbyt dobry podręcznik. Z kolei w podręczniku Wydawnictwa Nowa Era (nr dopuszczenia 60/2/2010) młodzież gimnazjalna może dowiedzieć się zdecydowanie więcej. Muszą sami zinterpretować – choć trochę myślenia, a nie ciężkiego kalibru indoktrynacja (!) – fragment listu Chmielnickiego do króla Władysława IV.

Złota Zasada prawego życia

Jakże znajomo brzmią dźwięki talmudycznych dysput, które zawarte są w małej książeczce na temat Talmudu z 1914 roku. Poniżej fragment dotyczący tzw. Złotej Zasady Tory.

Jeśli Boga nie ma…

„BÓG REZONERÓW”, taki tytuł nosi jeden z rozdziałów książki, pt. „Jeśli Boga nie ma… O Bogu, diable, grzechu i innych zmartwieniach tak zwanej filozofii religii”, zmarłego przed sześcioma laty profesora filozofii Leszka  Kołakowskiego, wydanej przez krakowski Znak w roku 2010. „Książeczka” ta, jak mówił o niej profesor w swej skromności, pierwotnie wydana w 1982 roku, „to jedna z ważniejszych współczesnych książek dotyczących kwestii Boga i religii”.

Poniżej zamieszczam fragment traktujący o wierze, czy raczej o doznaniach wiary i niewiary oraz o podejściu naukowym do tych kwestii:

„Protokoły Mędrców Syjonu” – reaktywacja

W zeszłym roku znajoma z Zamościa opowiedziała mi jak to otrzymała od swojej koleżanki, szczerej i praktykującej katoliczki, kobiety w średnim wieku, jakieś ksero na temat ogólnoświatowego spisku „Mędrców Syjonu”, które rozprowadzane jest wśród ludzi w środowisku przykościelnym, tak to nazwijmy. Mówiła, że nie dało się tego czytać i, że jej to oddała.

Ponownie usłyszałem o tym problemie od teścia, który mieszka w Opolu. Otrzymał od swoich znajomych, którzy byli adwentystami, wydruk z tekstem mówiącym o światowym spisku żydowskim. Twierdził, że małżeństwo to przejęte było bardzo tym materiałem, do tego stopnia, że nie chcieli rozmawiać na ten temat przez telefon. Okazało się, że jest to tekst znany jako „Protokoły Mędrców Syjonu”. Mój teść nie znał wcześniej tego zagadnienia.

Sprawdź czy nadajesz się do Królestwa Bożego!

The children of Muslim Central African refugees

Wiele osób twierdzi, że należy do grona uczniów Jezusa, ale czy tak jest naprawdę? Jezus przekazał nam prosty test, dzięki któremu każdy może sprawdzić czy nadaje się do Królestwa Bożego. Zawiera go 25. rozdział ewangelii św. Mateusza. Proponuję każdemu, by przeczytał ten rozdział od wersetu 31. do końca i sprawdził czy się nadaje. Nie jest to test polegający na deklaracji wiary, którą w Polsce deklaruje ogromna większość, ale na pragmatyce życia, na sprawdzeniu czy jesteśmy miłosierni, czy też miłujemy tylko siebie i swoich bliskich.

„Mouse utopia”, czyli dokąd zmierza ludzkość

Eksperyment z 1968 roku, powtarzany wielokrotnie, dający zawsze ten sam rezultat, powinien dać do myślenia. Jednak ludzkość nie wyciąga wniosków z eksperymentu przeprowadzonego przez Johna B. Calhoun’a.

Mysi raj, czy też mysia utopia, trwała 1588 dni, czyli ponad 4 lata.

Jak to z „krwią” na hostii bywało, bywa i… będzie bywać

Oskarżenia Żydów o profanowanie hostii (poprzedni wpis dotyczył tego tematu) wiążą się nierozłącznie z cudami. Oto jeden z przykładów: „Gdzieś pomiędzy rokiem 1384 a 1387, gdy biskupstwo [w Moguncji] sprawował Piotr z Luksemburga , słudzy pewnej bogatej wdowy donieśli, że usłyszeli płacz dziecka, dobiegający z pudła, które otworzywszy, znaleźli w nim ropuchę oraz hostię, obficie krwawiącą od jej ukąszeń.

Dlaczego Kościół rzymskoatolicki nie walczy z antysemityzmem?

W tym tygodniu TVN nadał materiał, który nie tyle mnie zaskoczył, co zasmucił. Okazuje się, że wielu mieszkańców Poznania  o t w a r c i e  się przyznaje do wiary w legendę o znęcaniu się nad konsekrowaną hostią przez Żydów. Dlaczego legenda ta jest wciąż żywa? Dlaczego poznaniacy nie zgadzają się z arcybiskupem Gądeckim, który zabronił organizacji gry miejskiej o profanacji hostii przez Żydów? (czytaj:http://www.tvn24.pl/poznan,43/abp-gadecki-zabronil-organizacji-gry-miejskiej-o-profanacji-hostii,556379.html).

Komentarz rabiniczny do Ewangelii Mateusza

W 1879 roku rabin Eliasz Sołoweyczyk wydał swój komentarz do Ewangelii Świętego Mateusza. Na okładce czytamy:  „Kol Kore, Biblia, Talmud i Ewangelia – Ewangelia Świętego Mateusza”, Paryż 1897, w Drukarni Polskiej Adolfa Reiffa. Rabin Sołowejczyk napisał podobno komentarz do całego Nowego Testamentu – niestety do naszych czasów prawdopodobnie dotrwał tylko poniżej zamieszczony utwór. 

Powered by WordPress | Designed by: Dog Groomer | Thanks to Assistant Manager Jobs, Translation Jobs and New York Singles