Archiwum Kategorii: Nowy Testament

Polskie przedwojenne tłumaczenia „Didache”

W dziale Biblioteka Cyfrowa zostały zamieszczone przedwojenne tłumaczenia Didache.

 

Widmo światła Tory

„Wiara żydowska nie polega na wyrażaniu zgody na tezy teologiczne, lecz na pamięci o wydarzeniach. W judaizmie wiarę wyraża pamięć. Podkreślił to średniowieczny poeta i filozof Juda Halewi, zwracając uwagę, że Dekalog nie zaczyna się zdaniem: Musisz wierzyć w Boga. Nie zaczyna się od nakazu, aby wierzyć w Boga, gdyż to On stworzył świat. Dekalog zaczyna się od przypomnienia: ‘Ja jestem Pan, twój Bóg, który Cię wywiódł z ziemi egipskiej, z domu niewoli’ (Wj 20,2). Lud, który stanął pod górą Synaj, nie pamiętał stworzenia świata; nie było wtedy bowiem nikogo oprócz Boga”. /Byron L. Sherwin, Duchowe dziedzictwo Żydów polskich, Oficyna Wydawnicza Vocatio, Warszawa 1995, s. 104-105/ 

Szóste przykazanie rabiniczne

 6. Przykazanie błogosławienia każdej rzeczy.

Błogosławieństwa wypowiada się (między innymi) przed wszystkimi przyjemnościami (jak: jedzenie, picie, wąchanie miłego zapachu) oraz przed spełnieniem micwy [przykazania].

/Szewa Micwot Derabanan, Siedem Przykazań Rabinicznych w: Ewa Gordon,  Tarjag Micwot, 613 Przykazań Judaizmu oraz Siedem przykazań rabinicznych i Siedem przykazań dla potomków Noacha, Fundacja Laudera, Kraków 2000, s. 120, dostępne też w wydaniu Austerii, Kraków 2010/

 

Piąte przykazanie rabiniczne

5. Przykazanie odmawiania Hallelu.

Cały Hallel to Psalmy od 113 do 118; Pół-Hallel (Checi Hallel) nie zawiera Psalmów 115 i 116. Cały Hallel odmawia się w  Erec Jisrael przez 18 dni:
– przez 7 dni Sukot,
– Szemini Aceret,
– 8 dni Chanuki,
– Pesach,
– Szawuot;

w Diasporze przez 21 dni:
–7 dni Sukot,
– Szemini Aceret,
– 8 dni Chanuki,
– pierwszy i drugi dzień Pesach,
– Simchat Tora,
– Pierwszy i drugi dzień Szawuot. (W Diasporze święta trwają dwa dni).

Pół-Hallel odmawia się w Rosz Chodesz i pozostałe dni Pesach.

/Szewa Micwot Derabanan, Siedem Przykazań Rabinicznych w: Ewa Gordon,  Tarjag Micwot, 613 Przykazań Judaizmu oraz Siedem przykazań rabinicznych i Siedem przykazań dla potomków Noacha, Fundacja Laudera, Kraków 2000, s. 120, dostępne też w wydaniu Austerii, Kraków 2010/

Ubogi pomaga, bogacz płacze

„A gdy zamieszka u ciebie cudzoziemiec, w kraju waszym, nie uciskajcie go. Jak każdy z krajowców między wami będzie u was cudzoziemiec, zamieszkały przy was, i będziesz go miłował jak samego siebie; gdyż cudzoziemcami byliście na ziemi Micraim: Jam Wiekuisty, Bóg wasz!”. Tak w w przekładzie Izaaka Cylkowa brzmią wersety parszy Kedoszim z księgi Kapłańskiej (Leviticus 19:33-34). Znamienne, że to parsza, która jest centralną częścią Tory, a rozdział 19-ty mówi o miłości bliźniego (werset 18-ty zawiera drugie przykazanie miłości, znane wszystkim chrześcijanom).

Czwarte przykazanie rabiniczne

4. Przykazanie mycia rąk.
Rytualnie umywa się ręce aż do nadgarstka, czystą, nieużywaną wodą, laną z garnka. Między innymi po wstaniu rano i przed jedzeniem chleba.

/Szewa Micwot Derabanan, Siedem Przykazań Rabinicznych w: Ewa Gordon, Tarjag Micwot, 613 Przykazań Judaizmu oraz Siedem przykazań rabinicznych i Siedem przykazań dla potomków Noacha, Fundacja Laudera, Kraków 2000, s. 119, dostępne też w wydaniu Austerii, Kraków 2010/

.

Trzecie przykazanie rabiniczne

3. Przykazanie [zapalania] świateł chanukowych. Światła chanukowe zapala się przez osiem dni Chanuki w ciągu pół godziny po zmroku.

/Szewa Micwot Derabanan, Siedem Przykazań Rabinicznych w: Ewa Gordon, Tarjag Micwot, 613 Przykazań Judaizmu oraz Siedem przykazań rabinicznych i Siedem przykazań dla potomków Noacha, Fundacja Laudera, Kraków 2000, s. 119, dostępne też w wydaniu Austerii, Kraków 2010/

Jest to drugie, z rabinicznych przykazań dotyczące zapalania świec i trzecie upamiętniające cud. Pierwsze, jak pamiętamy, upamiętnia cud uratowania Izraela przed zgotowaną im zagładą, drugie, to upamiętnienie cudu podczas przymierza synajskiego, podczas którego Izrael usłyszał dwie wersje przykazań dekalogu w jednej wypowiedzi Boga.

Drugie przykazanie rabiniczne

2. Przykazanie [zapalania] świec szabatowych.

Świece szabatowe zapala się na 18 minut przed zachodem słońca”.

/Szewa Micwot Derabanan, Siedem Przykazań Rabinicznych w: Ewa Gordon, , Tarjag Micwot, 613 Przykazań Judaizmu oraz Siedem przykazań rabinicznych i Siedem przykazań dla potomków Noacha, Fundacja Laudera, Kraków 2000, s. 119, dostępne też w wydaniu Austerii, Kraków 2010/

Według miary czasu opisanej w pierwszym rozdziale Genesis, dzień rozpoczyna się wieczorem dnia poprzedniego. Brzmi to jak błąd logiczno-językowy, ale nie jest to pleonazm. Chodzi o to, że doba w Biblii zaczyna się o zachodzie słońca. Stąd taka biblijna doba obejmuje dany dzień, dla przykładu sobotę oraz część poprzedniego dnia, czyli piątkowy wieczór od zachodu słońca. Kończy się z kolei z chwilą pojawienia się trzech gwiazd w sobotni wieczór. Na ten moment należy się odpowiednio przygotować.

Pierwsze przykazanie rabiniczne

Niniejszy wpis stanowi kontynuację tematu z wpisu „Przykazania rabiniczne”, w którym zobowiązałem się omówić kolejno te przykazania. Zaczynam od pierwszego. Brzmi ono:

1. Przykazanie [dotyczące] Megilat Ester [księgi Estery].

Należy na święto Purim wysłuchać Megilat Ester dwa razy: na Maariw i na Szachrit”.

/Szewa Micwot Derabanan, Siedem Przykazań Rabinicznych w: Ewa Gordon, Tarjag Micwot, 613 Przykazań Judaizmu oraz Siedem przykazań rabinicznych i Siedem przykazań dla potomków Noacha, Fundacja Laudera, Kraków 2000, s. 119, dostępne też w wydaniu Austerii, Kraków 2010/ 

Przykazania rabiniczne

Efekt przekonania to jeden z podstawowych błędów poznawczych polegający na „ocenianiu poprawności argumentacji na podstawie zgodności konkluzji z własnymi opiniami, zamiast na podstawie faktycznej logiczności argumentów”. Owa odporność na argumenty logiczne wpływa na błędne oceny przesłanek nie tylko w badaniach naukowych, sądownictwie, czy medycynie, ale również w codziennym ocenianiu prawidłowości wnioskowania. Takich błędów poznawczych popełniamy wiele. Jest nim np. efekt grupy, przejawiający się w tym, że lepiej oceniamy i traktujemy ludzi, którzy przynależą do tej samej grupy co my. Z kolei efekt, czy też błąd jednorodności grupy obcej powoduje, że mamy skłonność do postrzegania członków jakiejś obcej nam grupy jako jednorodnej masy. Klasycznym przykładem jest opinia kobiet: „Wszyscy mężczyźni są tacy sami…”. Takie i wiele innych błędów poznawczych, powodują kategoryzację społeczną i powstawanie stereotypów, mających ogromny wpływ na tzw.poznanie społeczne.

Bóle porodowe Mesjasza

Obecne podręczniki do historii omijają lekkim łukiem część problematyki, która wiąże się z postacią Bohdana Chmielnickiego. Kurs podstawowy z historii dla młodzieży licealnej nie obejmuje w ogóle tego okresu, bo młodzi ludzie uczą się tych dziejów w gimnazjum. Podręcznik do gimnazjum Wydawnictwa Pedagogicznego OPERON (numer dopuszczenia 189/2/2010) informuje młodego człowieka, że „Kozacy byli ludem wywodzącym się z przybyszów z ziem Rzeczypospolitej i Rosji – ukrywających się przestępców, poszukiwaczy przygód i zbiegłych chłopów pańszczyźnianych” i nie wyjaśnia rodzącego się poczucia więzi ludzi zamieszkujących ukraińskie tereny, co dla kontrastu ukazuje autor powyższego obrazu z końca XIX wieku. Tak ogólnie rzecz ujmując, to niezbyt dobry podręcznik. Z kolei w podręczniku Wydawnictwa Nowa Era (nr dopuszczenia 60/2/2010) młodzież gimnazjalna może dowiedzieć się zdecydowanie więcej. Muszą sami zinterpretować – choć trochę myślenia, a nie ciężkiego kalibru indoktrynacja (!) – fragment listu Chmielnickiego do króla Władysława IV.

Złota Zasada prawego życia

Jakże znajomo brzmią dźwięki talmudycznych dysput, które zawarte są w małej książeczce na temat Talmudu z 1914 roku. Poniżej fragment dotyczący tzw. Złotej Zasady Tory.

Równość, równouprawnienie, parytet

Czy wyobrażacie sobie społeczeństwo ludzi tego samego wzrostu? Nikt nie byłby wyższy, panowałaby totalna równość. Totalna równość? A co z kolorem oczu? Przecież, żeby zapewnić powszechną równość nie może być jednego osobnika z oczami niebieskimi, a innego z piwnymi. Toż byłaby jawna dyskryminacja. Ale zaraz, czy wszyscy musieliby mieć włosy blond, czy też byłoby to społeczeństwo brunetów? Kto by o tym miał decydować? Demokracja? Wszyscy, czyli kto? Powoli jawi się absurd takiego pomysłu, bo problem byłby choćby z rozpoznaniem znanego nam wcześniej osobnika. 

Sprawdź czy nadajesz się do Królestwa Bożego!

The children of Muslim Central African refugees

Wiele osób twierdzi, że należy do grona uczniów Jezusa, ale czy tak jest naprawdę? Jezus przekazał nam prosty test, dzięki któremu każdy może sprawdzić czy nadaje się do Królestwa Bożego. Zawiera go 25. rozdział ewangelii św. Mateusza. Proponuję każdemu, by przeczytał ten rozdział od wersetu 31. do końca i sprawdził czy się nadaje. Nie jest to test polegający na deklaracji wiary, którą w Polsce deklaruje ogromna większość, ale na pragmatyce życia, na sprawdzeniu czy jesteśmy miłosierni, czy też miłujemy tylko siebie i swoich bliskich.

„Mouse utopia”, czyli dokąd zmierza ludzkość

Eksperyment z 1968 roku, powtarzany wielokrotnie, dający zawsze ten sam rezultat, powinien dać do myślenia. Jednak ludzkość nie wyciąga wniosków z eksperymentu przeprowadzonego przez Johna B. Calhoun’a.

Mysi raj, czy też mysia utopia, trwała 1588 dni, czyli ponad 4 lata.

Komentarz rabiniczny do Ewangelii Mateusza

W 1879 roku rabin Eliasz Sołoweyczyk wydał swój komentarz do Ewangelii Świętego Mateusza. Na okładce czytamy:  „Kol Kore, Biblia, Talmud i Ewangelia – Ewangelia Świętego Mateusza”, Paryż 1897, w Drukarni Polskiej Adolfa Reiffa. Rabin Sołowejczyk napisał podobno komentarz do całego Nowego Testamentu – niestety do naszych czasów prawdopodobnie dotrwał tylko poniżej zamieszczony utwór. 

Najważniejszy werset biblijny

Chrześcijanie znają wypowiedź Jezusa na temat tego, jakie jest największe przykazanie z wszystkich przykazań Pisma Świętego. Większość kojarzy tę jego wypowiedź z dwoma przykazaniami miłości, które podsumowują całą Torę i Proroków. Niestety, trzeba to powiedzieć, że niewielu kojarzy pierwszą część pierwszego przykazania miłości. Zobaczmy jak Jezus odpowiada uczonemu w Torze, według relacji ewangelii Marka (12:29 NTPŻ): „Najważniejsza [micwa, co znaczy ‘przykazanie’] jest: Sz’ma, Isra’el, Adonai Eloheinu, Adonai echad (Słuchaj, Isra’elu, PAN nasz Bóg, PAN jest jeden)”.

Reminiscencje wielkanocne

W żydowskie święto Paschy (podkreślam, że żydowskie, gdyż współcześnie przeważnie Wielkanoc chrześcijańska nie pokrywa się z żydowską jak ma to miejsce w tym roku) po wieczerzy paschalnej Żydzi otwierają drzwi do swoich mieszkań w oczekiwaniu na proroka Eliasza. Tak nakazuje tradycja, która głosi, że pojawienia się Eliasza należy się spodziewać w święto Pesach. Stąd też przy tradycyjnym sederowym stole jest krzesło dla Eliasza, a czwarty kielich wina, nie tylko nosi nazwę Kielicha Eliasza, ale też jeden z kielichów na stole jest napełniany specjalnie dla niego. Nadejście Eliasza, zgodnie z zapowiedzią proroka Malachiasza poprzedzi bezpośrednio przyjście Mesjasza, nastanie Ery Mesjańskiej i wybawienie Izraela z nieszczęść, które im towarzyszą.

NASZA PASCHA – Mesjańska Hagada na Pesach

Od lat odczuwałem brak Hagady na Pesach w wersji mesjańskiej. Gdy w zeszłym roku postanowiliśmy obchodzić wieczór Pesach w szerszym gronie, stało się jasne, że uroczystość ta powinna być lepiej zorganizowana. Tekst Hagady na Pesach w wersji mesjańskiej stał się nieodzowny. Myślałem, że ściągnę jakąś anglojęzyczną Mesjańską Hagadę i szybko ją przetłumaczę, ale zastany stan rzeczy nieco mnie rozczarował. Mnogość wersji i interpretacji jest tak wielka, jak różnorodność judaizmu mesjanistycznego.

Plik pdf z tekstem mesjańskiej wersji Hagady na Pesach znajduje się tutaj.

Elul – recepcja przebaczania

Człowiek został umieszczony w czasoprzestrzeni. Czas dla każdego człowieka zaczyna biec w momencie jego narodzin. Początek czasu dla ludzkości miał miejsce z chwilą stworzenia Adama. Szósty dzień stworzenia jest więc pierwszym dniem egzystencji człowieka. Zanim człowiek został stworzony, już w czwartym dniu „Bóg zechciał, aby były światła na sklepieniu nieba, żeby oddzielały pomiędzy dniem, a nocą i by stały się wyznacznikami świąt (hebr. moadim), dni i lat”. Stwórca zadecydował, że ludzkość będzie potrzebowała kalendarza.

Według tradycji żydowskiej czas dla ludzkości rozpoczął się od pierwszego dnia miesiąca tiszri. A skoro tak, i w ten dzień zaczęto liczyć czas, to wtedy wypada Nowy Rok (hebr. Rosz HaSzana, co dosłownie znaczy ‘głowa roku’). 

Powered by WordPress | Designed by: Dog Groomer | Thanks to Assistant Manager Jobs, Translation Jobs and New York Singles